Welkom

Welkom op deze website over de bouw van mijn treintafel 'Klein Zwitserland'. Een project om allerlei technieken uit te proberen. Op een oppervlakte van 190x130cm een traject waarop drie treinstellen onafhankelijk van elkaar kunnen rijden. Dit resulteert in een H0 Märklin-baan die bestaat uit maarliefst 5 niveau’s met veel tunnels en bruggen.

Tijdens het bouwen heb ik alle wetenswaardigheden op deze website gezet. In de rechterkolom vind je links naar informatie en foto’s over de verschillende bouwfasen. Klik op de afbeeldingen voor een vergroting.

Een modelspoorbouwer vind het natuurlijk leuk om zijn creatie aan het publiek te tonen. Vandaar deze website met potentieel een heel groot publiek! Een website is tevens een leuk middel om kennis, tips en trucs te delen met anderen. Heb je leuke suggesties of vragen, laat het mij dan weten.

De treinbesturing regel ik met behulp van de computer. De software schrijf ik zelf en ook het elektronische circuit is een eigen ontwerp. Natuurlijk zijn er veel mooiere en betere systemen te koop maar dit levert veel meer plezier en voldoening op.

Mijn vorige treintafel was een combinatie van allerlei favoriete vakantiestekjes waarbij ik al mijn bijzondere bouwpakketten en treinen probeerde te gebruiken. Nu moest het typisch Zwitsers zijn, dus verdwenen de Duitse locs van het toneel. De uitdaging was om het geheel op een Zwitsers berglandschap te laten lijken. Het doel van een realistisch landschap vond ik niet geslaagd. Ik heb wel veel plezier beleefd aan dit expiriment. In mei 2005 gestart en in 2008 afgebroken.

Voor eventuele schade als gevolg van het toepassen van ideeën en ontwerpen op deze site ben ik niet aansprakelijk. Kopiëren van plaatjes en tekst voor eigen gebruik is toegestaan als je het mij even laat weten.

Veel plezier met lezen en kijken op deze website.

---

---

Ontwerp

De ruimte voor de treintafel is beperkt dus “In der Beschränkung zeigt sich erst den Meister”. Het railplan moet passen op een oppervlak van 190x130cm. Er moeten 3 treinstellen continu kunnen rijden dus 3 ovalen zijn noodzakelijk. Rails bijkopen is geen optie want M-rails wordt niet meer gemaakt, bovendien laat het budget dat niet toe (teveel andere hobbies). Het motief was een Zwitsers berglandschap dus hoogteverschillen bepalen de aanblik van de treintafel. De maximale stijging mag niet meer dan 4% zijn. Dat is overigens al een extreme helling die in werkelijkheid niet voorkomt denk ik, dan wordt het al snel een tandradbaan.

---

---

Besturing

Er zijn prachtige digitale systemen te koop om je trein met de computer te besturen. Maar vaak is het erg kostbaar en al je treinen, wissels en seinen moeten worden voorzien van een stukje extra elektronica. Daarom heb ik geprobeerd om zelfs iets hiervoor te bouwen. Veel goedkoper en veel leuker.

De treinbaan moet zowel analoog (met de hand) als digitaal (met de computer) kunnen worden bestuurd. Dan kinderen de kinderen de baan bedienen en kan ik plezier beleven aan de computerbesturing.

De treinbesturing bestaat uit een elektronisch circuit dat is aangesloten op de printerpoort van de computer. Märklin maakt gebruik van 16 Volt wisselspanning en dat is lastig omdat de meeste elektronische circuits uitgaan van gelijkspanning. Ik heb daarom gebruik gemaakt van een relais. Dat is een elektrische schakelaar die de stroomkring van 16 Volt wisselspanning kan schakelen. Ik heb zelf geen verstand van elektronica dus het moet wel simpel blijven! Door gebruik te maken van een relais blijven de stroomkring van de computer en de Märklin-trein gescheiden. Een veilig idee als er kortsluiting ontstaat.

---

---

Inleiding

De software voor de treinbesturing is geschreven in QBasic. De programmatuur is speciaal geschreven voor mijn treinbaan zodat ik “intelligentie” kon inbouwen. Het programma toont alleen de mogelijke acties (menukeuzes) die op dat moment uitvoerbaar zijn op de treinbaan. Acties die niet mogelijk zijn of kunnen leiden tot botsingen zijn niet beschikbaar voor de gebruiker. Door deze ingebouwde intelligentie kan de software de treinbaan volledig “at random” besturen zonder dat er ongelukken gebeuren. Tenminste… in theorie. In de praktijk kunnen wagons ontsporen en dit kan de software niet zien! Het blijft dus een spannende vertoning zo’n automatisch gestuurde treinbaan.

---

---

Inleiding

De treinbesturing bestaat uit hardware en software maar vooral ook uit allerlei aansluitingen en schakelingen om uiteindelijk de Märklinbaan te bedienen, een “interface”. De kunst hierbij is om de beperkte middelen zo goed mogelijk te gebruiken en ervoor te zorgen dat programmeerfouten in de software geen kortsluiting kunnen veroorzaken.

De baan kan zowel analoog (met de hand) als digitaal (met de computer) worden bestuurd. De handbediening voor wissels en seinen werkt altijd. Handig voor de kinderen die de trein gewoon zelf willen bedienen.

De hoofdschakelaar bepaalt of de baanspanning handmatig of met de computer wordt geregeld. Of alles uit om een noodstop te maken. De schakeling is zo opgezet dat er nooit verschillende soorten spanningen op de baan kunnen staan. De besturingssoftware kan dan ook nooit kortsluiting veroorzaken.

---

---

Bruggen en tunnels

Na het leggen van het complete railtraject ga ik de tunnels aanbrengen. Nu kun je daar namelijk nog goed bij. Een tunnelpoort moet zo klein mogelijk zijn zodat je niet enorm naar binnen kunt kijken in de tunnelingang. Een klein stukje van de tunnel wordt “aangekleed” de rest van het traject laat ik zoveel mogelijk open. Als er een trein ontspoort moet je er namelijk wel bij kunnen en dat gaat niet als je alles hebt dichtgebouwd. Voor de tunnelwand gebruik ik gewoon papier met een donkere kleur als basis, bij de afwerking zien we wel verder. Bij het aanbrengen van de tunnels test ik met mijn langste wagon of alle bochten genomen kunnen worden zonder iets te raken.

In de echte wereld zijn tunnels en bruggen zeer kostbaar. Er moet dus een goede reden zijn om een tunnel of brug te bouwen. Dat moet ook blijken op de modelbaan. Alleen een tunnel in een berg als je er letterlijk en figuurlijk niet omheen kan. Ook bruggen alleen toepassen als ze een echte functie hebben om iets te overbruggen. Het blijft op de treintafel natuurlijk een compromis van het leuke railtraject, de beperkte ruimte, en de wens om die mooie Romeinse brug of die mooie stalen boogbrug te gebruiken.

---

---

Modelleren

Met behulp van kippengaas en stukjes hardboard wordt het landschap vormgegeven. Gewoon materiaal wat ik toevallig voor handen heb. Een treintafel echt op schaal maken vind ik niet nodig. Ik vind het belangrijker dat het goed lijkt en dat is niet altijd het geval als je het precies op schaal maakt. Het gaat om een impressie van de werkelijkheid. Bovendien is mijn zolder veel te klein voor de San Gottardo in schaal H0.

Met een flinke bergwandeling kun je in een uur driehonderd meter stijgen. Stel dat een berg in werkelijkheid 300 meter hoog is, dan wordt dat op schaal H0 (1:87cm) een berg van drie en een halve meter hoog op je treintafel. Dat is helaas niet te realiseren op mijn huidige tafel van 190x130cm. Ik heb hiermee al wel een idee voor mijn volgende treintafel, alleen mijn vrouw nog overtuigen…

Het oorspronkelijke ontwerp met spanten wordt hier en daar geweld aan gedaan om het landschap goed vorm te geven. De steun die het spant moest bieden wordt dan door een andere constructie opgevangen.

---

---